Sabit mi Mobil mi? Tetkiklerin İki Yolu
İki Tetkik Yolu
Çalışanların Sağlık Gözetimine Yönelik Tıbbi Tetkiklerin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik Md.5/1’e göre, bu yönetmelik kapsamındaki tıbbi tetkikler gezici iş sağlığı aracı ve/veya sabit tıbbi tetkik mekânı kullanılarak yapılır. Bu iki yol, tetkikin nerede gerçekleştirileceğini belirler:
- Sabit tetkik: Tetkik, yetkili birimin fiziksel tıbbi tetkik mekânında yapılır. Bu yolda çalışan tetkik mekânına (merkeze) gelir.
- Mobil tetkik: Gezici iş sağlığı aracı işyerine gider ve tetkik yerinde, işyerinde yapılır. Bu yolda araç çalışanların bulunduğu işyerine gelir.
Yönteme bakılmaksızın aynı tetkikler alınabilir. Akciğer grafisi, odyometri, solunum fonksiyon testi (SFT), göz tetkiki, EKG ve laboratuvar tetkikleri hem sabit mekânda hem de gezici araçla gerçekleştirilebilir.
Sabit ve Mobil Karşılaştırması
| Ölçüt | Sabit Tetkik | Mobil (Gezici) Tetkik |
|---|---|---|
| Tetkikin yapıldığı yer | Yetkili birimin fiziksel tıbbi tetkik mekânı | Gezici iş sağlığı aracı, işyerinde |
| Kim hareket eder | Çalışan merkeze gelir | Araç işyerine gelir |
| Alınabilen tetkikler | Akciğer grafisi, odyometri, SFT, göz, EKG, laboratuvar | Akciğer grafisi, odyometri, SFT, göz, EKG, laboratuvar |
| Yasal dayanak | Md.5/1 | Md.5/1 |
Tablodan görüleceği üzere iki yol arasındaki temel fark tetkikin yapıldığı yer ve kimin hareket ettiğidir; alınabilen tetkik türleri ve tetkikin geçerliliği bakımından yöntemler eşdeğerdir.
Her İki Yolda Geçerli Ortak Kurallar
Sabit veya mobil ayrımından bağımsız olarak, tetkik sürecine ilişkin bazı kurallar her iki yol için de aynı şekilde uygulanır:
- Talep kaynağı (Md.5/7): Tetkik talebi, çalışanın sigorta bildiriminin yapıldığı işyerinde görevli işyeri hekiminin talebi doğrultusunda gerçekleştirilir.
- Sonuç paylaşımı (Md.5/8): Tetkik sonuçları en geç 20 gün içinde işyeri hekimiyle paylaşılır.
- Aidiyet ve devir yasağı (Md.5/6): Gezici iş sağlığı aracı veya sabit tıbbi tetkik mekânı, yalnızca izin almış olan İSGB, OSGB veya ÇASMER’e aittir; kiralanamaz ve devredilemez.
Bu ortak kurallar, tetkikin sabit mekânda mı yoksa gezici araçla mı yapıldığına bakılmaksızın sürecin işyeri hekimi talebiyle başlamasını, belirli süre içinde sonuçlanmasını ve tetkik altyapısının yetkili birime ait kalmasını güvence altına alır.